Pensioenhervorming is goedgekeurd: wat verandert er nu concreet voor jou?

In dit artikel:

Het federale parlement heeft in de nacht de uitgebreide pensioenhervorming van minister Jan Jambon (N-VA) goedgekeurd. De wet, bekend als de Pensioenwet van de Arizonaregering, legt zowel nieuwe voorwaarden voor (vroegtijdig) pensioen vast als ingrepen die het uiteindelijke pensioenbedrag wijzigen. Veel maatregelen treden geleidelijk in werking, met meerdere startdata vanaf 2026–2027 en doorgroei tot in de jaren 2030–2062.

Belangrijkste wijzigingen voor de pensioenleeftijd
- Nieuwe definitie van een loopbaanjaar: een volledig loopbaanjaar telt voortaan 156 gewerkte of gelijkgestelde dagen in plaats van 104. Praktisch komt dat neer op halftijdswerk als norm (156 van 312 werkdagen).
- Wettelijke pensioenleeftijd blijft 66 (opgevoerd naar 67 vanaf 2030). Vroegtijdig pensioen (vanaf 60) behoudt zijn bestaan, maar de vereiste loopbaanduur wordt strenger door de nieuwe definitie.
- Overgangsmaatregel voor jongeren: wie vroeg is begonnen (18–20) kan vanaf 60 met vervroegd pensioen bij een loopbaan van 42 jaar met een minimum van 234 dagen per jaar (75% tewerkstelling).
- Specifieke sectoren: rijdend personeel bij de NMBS en militairen zien hun vroegere lagere pensioenleeftijden geleidelijk stijgen richting de wettelijke leeftijd vanaf 2027 (+1 jaar per jaar). Voor sommige ambtelijke groepen verdwijnt de gunstige verhogingscoëfficiënt (1,05) vanaf 2027; een kleinere coëfficiënt (1,025) blijft behouden voor kleuter-, lager- en secundair onderwijs en bepaalde actieve diensten tot 2031.
- Voor ambtenaren worden sommige verloftypes vanaf 1 januari 2027 beperkt of geschrapt voor pensioenmeetelling (bv. eindeloopbaanregeling max. 2 jaar; verlof zonder motief telt niet; zorgverlof max. 24 maanden).

Belangrijkste wijzigingen voor het pensioenbedrag
- Bonus-malus: wie na de wettelijke pensioenleeftijd verder werkt, krijgt een bonus (voor wie in 1973 of later geboren is: +5% per jaar). Wie vroeger met pensioen gaat (geboren 1975 of later) krijgt een malus (−5% per jaar). De regering rekent erop dat de meerderheid aan de voorwaarden voldoet, zodat veel mensen geen gedragswijziging hoeven door te voeren.
- Ambtenarenreferteperiode: het voordelige systeem dat ambtenarenpensioenen berekent op het gemiddelde van de laatste 10 jaar wordt stapsgewijs uitgebreid. Vanaf 1 januari 2027 wordt elk jaar één jaar extra meegerekend, met als doel tegen 2062 voor wie vanaf 1997 geboren is hetzelfde 45-jaarsgemiddelde te hanteren als voor werknemers.
- Loopbaanbreuk uniformeren: de tantième voor pensioenopbouw wordt overal gestandaardiseerd op 1/60 vanaf 1 januari 2027; gunstigere breuken (1/50, 1/55, 1/48) verdwijnen voor toekomstige jaren, met behoud van verworven rechten.
- Perequatie afgeschaft: de automatische extra stijging van ambtenarenpensioenen bovenop indexatie verdwijnt. In plaats daarvan komt een nieuwe welvaartsenveloppe.

Gelijkgestelde periodes, ziekte en re-integratie
- Voor periodes als SWT (brugpensioen), werkloosheid en landingsbanen geldt vanaf 1 januari 2027 een minder gunstige gelijkstelling: ze leveren nog pensioenrechten op, maar op basis van een laag fictief loon. Tijdelijke werkloosheid blijft volledig gelijkgesteld; voor sommige sectoren (haven, visserij, podiumkunst) gelden overgangsmaatregelen.
- Voor personen geboren vanaf 1968 wordt in een aparte wet voorzien dat gelijkgestelde periodes (SWT, landingsbanen, werkloosheid) alleen meetellen tot maximaal 20% van de loopbaan.
- Instroom in het ziektepensioen voor federale ambtenaren stopt per juni 2026: werkgevers worden daarmee financieel verantwoordelijk voor re-integratie en kunnen zieke medewerkers niet langer standaard afdanken via ziektepensioen. Tegelijk wordt cumulatie van ziektepensioen met gedeeltelijk inkomen versoepeld.
- Progressieve werkhervatting na arbeidsongeval of beroepsziekte wordt gelijkgesteld op basis van de werkcapaciteit; het minimum van 66% verdwijnt en permanent/tijdelijk onderscheid speelt voortaan minder rol.

Slotsommen en procedure
De hervorming is door de meerderheid goedgekeurd maar bevat onderdelen die via aparte wetten nog moeten volgen (zoals het plafond op gelijkgestelde periodes). De regering motiveert de maatregelen als versterking van het verband tussen werk en pensioen en als aanpak van ongelijkheden tussen sectoren, met geleidelijke inwerking om schokken te verzachten.