Theo Gommer: maak de AOW flexibel

In dit artikel:

Het kabinet heeft het voorgenomen plan om de AOW-leeftijd vanaf 2033 sneller te laten stijgen — een maatregel die rond 2054 ongeveer vier maanden extra zou opleveren en de AOW op 70 jaar zou brengen — vanwege tegenstand van zowel vakbonden als werkgevers intrekken. Theo Gommer (managing partner bij Gommer Advocaten) vindt die commotie onterecht: het gaat om een beperkte aanpassing ver in de toekomst, en financiële bezwaren zijn volgens hem vooral keuzespolitiek (als men wilde, kon de AOW ook op 67 blijven).

Het echte knelpunt is volgens Gommer de krappe arbeidsmarkt. Door demografie vertrekken tot 2040 grote cohorten werknemers en komen er structureel veel minder mensen voor in de plaats; dat leidt tot tekorten in zorg, onderwijs, veiligheid en horeca. Immigratie biedt volgens hem geen eenvoudige oplossing vanwege de extra druk op huisvesting en voorzieningen, en ook AI zal niet massaal arbeidsplaatsen overnemen maar juist verplaatsingen en nieuwe taken scheppen.

De enige haalbare route is langer werken, aldus Gommer. Niet per se fulltime: deeltijd voortzetten of geleidelijk minder werken kan het haalbaar maken. Hij pleit daarom voor een flexibele AOW: eerdere gedeeltelijke opname (vanaf vijf jaar voor de reguliere leeftijd bijvoorbeeld 50% met een jaarlijkse korting van 5%) en hoger uitstelrendement (ongeveer 7% per jaar extra). Een dergelijke regeling, stelt hij, zou mensen verleiden langer actief te blijven en is technisch uitvoerbaar door de Sociale Verzekeringsbank; een vergelijkbaar wetsvoorstel bestond al in 2016.

Gommer waarschuwt dat vasthouden aan vroegpensioenregelingen of het bevechten van AOW-stijgingen de verkeerde prioriteit is. Zonder structurele inzet op mogelijkheden om langer te werken, dreigt Nederland wel wel voldoende uitkeringen te hebben maar te weinig personeel op terrassen, in de zorg of op scholen — een praktijkvoorbeeld uit zijn dorp illustreert dat probleem.