Twee alleenstaande AOW'ers die gaan samenwonen, krijgen samen ruim €994 netto per maand minder: wanneer de SVB een stel ziet en wanneer niet

In dit artikel:

Steeds meer AOW-gerechtigden wonen alleen. Eind september ontvingen 1.424.560 mensen een AOW-uitkering voor alleenstaanden, 2,4 procent meer dan een jaar eerder. De stijging was het grootst onder mannen, met 3,9 procent. De SVB denkt dat een deel van de ouderen wel wil samenwonen, maar daarvan afziet uit angst voor een lagere uitkering.

Sinds 1 juli 2026 bedraagt een volledige AOW voor een alleenstaande met loonheffingskorting netto €1.581,55 per maand. Wie volgens de SVB samenwoont, krijgt €1.084,13. Twee AOW’ers die samenwonen ontvangen daardoor gezamenlijk bijna €995 per maand minder, oftewel ruim €11.900 per jaar. Ook het vakantiegeld valt lager uit. Of samenwonen financieel voordelig is, hangt af van de besparing op woonlasten.

Ongehuwden worden voor de AOW als gehuwd beschouwd wanneer zij hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben én voor elkaar zorgen, bijvoorbeeld door gezamenlijke uitgaven, boodschappen, koken, schoonmaken of verzorging bij ziekte. Alleen het delen van huur, hypotheek en vaste lasten geldt niet automatisch als zorg. Een gezamenlijke huishouding staat wel vast wanneer de betrokkenen eerder met elkaar getrouwd waren, samen een kind hebben of in een samenlevingscontract afspraken om bij te dragen aan het huishouden.

Bij een LAT-relatie kijkt de SVB niet alleen naar de adressen in de Basisregistratie Personen, maar ook naar de feitelijke woonplek. Slaapplaats, kleding, post, administratie en sleutelbezit spelen daarbij een rol. De twee-woningenregel kan bescherming bieden als beide partners ieder een eigen huur- of koopwoning hebben, daar staan ingeschreven, de kosten zelf betalen en de woning volledig tot hun beschikking hebben.

Samenwonen met een volwassen kind geldt niet als een gezamenlijke huishouding. Die uitzondering geldt ook voor een meerderjarig stief- of voormalig pleegkind, maar niet voor bijvoorbeeld een kleinkind, broer of zus. Een huurder of kostganger telt evenmin als partner als de verhouding aantoonbaar zakelijk is. Daarvoor zijn onder meer een schriftelijk contract, marktconforme betalingen, geschikte woonruimte en bankafschriften nodig. Een gezamenlijke boodschappenpot kan het zakelijke karakter aantasten.

Wie gaat samenwonen, moet dit zelf en direct aan de SVB melden. Bij een te late melding kan de SVB te veel ontvangen AOW terugvorderen en een boete opleggen. Het kabinet werkt aan een objectiever partnerbegrip, waarbij vaste kenmerken zoals een gezamenlijk adres, samenlevingscontract of kind zwaarder wegen. Dat systeem kan op zijn vroegst in 2029 ingaan. Volgens onderzoek zouden eenvoudiger regels jaarlijks duizenden extra samenwonende ouderen kunnen opleveren en mogelijk ook woningen vrijmaken.